موضوع: فقه الاسره/احکام الصبیان /بررسی روش های محرمیت در فرزندخوانده
بیان شد که در روش اول از محرمیت برای فرزند خوانده ، 8 قسم به حسب دختر یا پسر بودن فرزند وجود دارد. این هشت قسم که چهار قسم مربوط به فرض پسر بودن و چهار قسم مربوط به فرض دختر بودن می باشد، وابسته به وجود شرائط برای انجام روش اول، سبب برای تحقق محرمیت می باشد. یعنی باید شرائط رضاع وجود داشته باشد تا محرمیت محقق شود.
شرائط رضاع را بیان میکردیم که دو شرط ذکر شد. شرط اول این بود که نوزاد زیر دو سال باشد. شرط دوم این بود که مقدار محقق شود که البته مقدار لازم برای تحقق محرمیت، سه مبنا داشت که تحقق یکی از این سه مبنا کفایت میکند.
شرط سوم :
شرط بسیار مهم و دقیق است که عبارتست از اتحاد الفحل یعنی در محرمیت رضاعی بین بچه ها باید رضاع آن بچه ها همه از شیر یک مرد بوده باشد یعنی پدری که سبب جریان شیر در جان مادر است، با پدر فرزندانی که قرار است با این نوزاد محرم شوند، مشترک باشد و به عبارت دیگر، یعنی اگر زنی از شوهری باردار شود و مثلا صاحب سه فرزند باشد، سپس آن شوهر فوت کند یا طلاق بگیرد و بعد از آن این خانم با شوهر دیگری ازدواج کند و از او باردار شود و از این ازدواج دوم هم مثلا سه فرزند داشته باشد، سپس یک فرزند از بهزیستی و شیرخوارگاه وارد این منزل شود و این خانم این بچه را شیر دهد، در این صورت این فرزند رضاعی فقط به بچه های از شوهر دومش محرم می شود فلذا شامل محرمیت با شوهر اول و فرزندانش از شوهر اول نمی شود.
مثال : خانمی با زید ازدواج کرد. از این زید سه بچه به جا ماند. زید فوت میکند و این زن با بکر ازدواج میکند و از این بکر هم سه فرزند به دنیا می آورد.
حال این زن، نوزادی را به فرزند خواندگی آورده است و به این نوزاد شیر می دهد. این نوزاد که شیر از این خانم خورده است، از شیری که به سبب مجامعت بکر با این خانم تولید شده، خورده است؛ حال این نوزاد به بچه های بکر فقط محرم می شود و به بچه های زید محرم نخواهد بود زیرا اتحاد فحل محقق نیست.
ولی بالعکس آن جایز است یعنی اگر یک مرد مثلا دارای سه زن بوده باشد که همه آنها از همین مرد باردار شده باشند و به اصطلاح صاحب شیر در همه فرزندان همین مرد بوده باشد در این صورت اگر یک بچه پرورشگاهی از بهزیستی وارد این منزل بشود و هر سه زن البته با شرائط کامل آن بچه را شیر بدهند در این فرض این بچه به هر سه زن و به بچه های ایشان محرم خواهد بود و هکذا اگر از یکی از این سه زن شیر بخورد، به تمام فرزندان آن مرد (که سبب وجود شیر در پستان این زن میباشد) محرم خواهد بود.
در واقع در این مقام سبب محرمیت شیر به تنهایی نیست، بلکه فحل و سبب ایجاد شیر نیز اهمیت دارد.
شرط چهارم :
شرب لبن از طریق امتصاص و مکیدن از پستان بوده باشد؛ بنابراین اگر امتصاص نباشد یعنی بدون مکیدن شیر این خانم در حلق بچه ریخته شود یا این شیر را ابتدا از پستان خانم در ظرفی (مثلا شیشه شیر که قابلیت مکیدن دارد) بدوشند و سپس این بچه شیر را از طریق مکیدن از آن ظرف استفاده کند در هر دو صورت اخیر فایده ندارد و سبب محرمیت نمی شود.
شرط پنجم :
لبن و شیر حاصله در پستان زن، باید از نکاح مشروع باشد. چه به ازدواج و عقد شرعی و یا مثل قدیم با حلیت شرعی و کنیز مشروع باشد.
لذا اگر شیر از نکاح نامشروع باشد و زن به وطئ نامشروع باردار شود لبن حاصل از آن سبب محرمیت برای این نوزاد به این زن و فرزندانش نمی شود.
علی ای حال برای ایجاد محرمیت این فرزند خوانده (چه دختر بچه و چه پسر بچه) با این زن و شوهر از طریق رضاع و شیرخوارگی چاره ای نیست که تمامی این شرائط و خصوصیات احراز شود سپس از یکی از روش های هشتگانه در دختر و پسر می توان اقدام نمود.
بنابراین اگر حتی یکی از این شرائط مذکور مفقود باشد قهرا وجهی برای روش های مذکور باقی نمی ماند.